Gwenno

Mae Gwenno Saunders wedi bod yn gweithio fel cerddor a chynhyrchydd proffesiynol ers dros 25 mlynedd ac mae wedi rhyddhau 2 EP, 4 albwm llawn unigol, a 2 albwm llawn gyda'r grŵp indie-pop The Pipettes.
Fel cyfansoddwraig a chynhyrchydd mae hi wedi ennill nifer o wobrau gan gynnwys Gwobr Cerddoriaeth Cymru 2015 am ei halbwm unigol cyntaf Y Dydd Olaf ac mae wedi cyrraedd rhestr fer Gwobr Cerddoriaeth Mercury 2022 am ei thrydydd albwm Tresor.
Cyn ei gwaith unigol, roedd Gwenno yn brif ddawnswraig yn Lord of the Dance ac yn ddawnswraig llinell corws yn Riverdance, a arweiniodd at iddi gymryd y brif ran yng Ngwesty a Chasino Efrog Newydd yn Las Vegas rhwng 1998-2000. Mae hi hefyd wedi teithio'n helaeth ledled Ewrop a'r DU. Yn 2001 rhyddhaodd Gwenno ei EP cyntaf yn y Gymraeg, Cernyweg a Saesneg 'Mor Hud' (Môr Hudolus) ar y label recordio Cymreig 'Recordiau SAIN' ac yna 'Vodya' (Gadael) yn 2002, eto yn ei thair iaith lafar. Enillodd y bleidlais boblogaidd yng nghystadleuaeth gân Liet International yn yr Iseldiroedd yn 2003 am ei chân 'Vodya'.
Yn 2016 rhyddhaodd Gwenno ei halbwm cyntaf yn y Gymraeg, sef 'Y Dydd Olaf', ar Heavenly Recordings. Chwaraeodd yng Ngŵyl Gerddoriaeth SXSW, Austin, Texas, ac aeth ar daith hyrwyddo o amgylch Arfordir Dwyreiniol yr Unol Daleithiau yn 2016, gan chwarae yn y Moogfest yn Durham, Gogledd Carolina, yr un flwyddyn.
Yn 2018 rhyddhaodd Gwenno ei hail albwm unigol, yn yr iaith Gernyweg 'Le Kov' (The Place of Memory) ar Heavenly Recordings. Teithiodd Ewrop a'r DU i gefnogi Suede, Manic Street Preachers, a Ben Howard.

Yn 2025 rhyddhaodd Gwenno ei phedwerydd albwm unigol, yn Saesneg, Cernyweg, a Chymraeg 'Utopia' ar Heavenly Recordings.